Complimenten voor kinderen

Complimenten lijken misschien klein, maar ze hebben een grote invloed op de ontwikkeling van kinderen. Een goed gekozen compliment helpt kinderen niet alleen om zich gezien te voelen, maar ook om vertrouwen op te bouwen, nieuwsgierig te blijven en door te zetten bij tegenslag.

Kinderen zijn voortdurend bezig met ontdekken: wie ben ik, wat kan ik, hoe reageert de wereld op mij? In die zoektocht zijn reacties uit hun omgeving bepalend. Ouders, leerkrachten en begeleiders spiegelen voortdurend, vaak onbewust, wat er ‘de moeite waard’ is.

Goede complimenten
Complimenten werken alleen als ze oprecht en specifiek zijn. Een algemeen “Wat goed van jou!” mist vaak de inhoud die nodig is om het kind écht te raken of ervan te leren.

Wat helpt, is om te benoemen:
- wat het kind deed
- welke moeite dat kostte,
- en waarom dat waardevol is

Bijvoorbeeld: “Ik zag dat je toch doorging met bouwen, ook toen het een paar keer omviel. Dat laat zien dat je echt doorzet.”

Procesgericht vs persoonsgericht
Een veelbesproken verschil in complimenteren is dat tussen persoonsgericht en procesgericht:

• Persoonsgericht: “Wat ben jij slim.”
  → Klinkt positief, maar maakt kinderen kwetsbaar voor faalangst. Als iets dan een keer niet lukt, voelen ze zich meteen ‘niet goed genoeg’.

• Procesgericht: “Wat knap dat je zo lang hebt nagedacht over die puzzel.”
  → Bekrachtigt de inzet, moedigt aan om opnieuw te proberen en stimuleert een groeimindset.

Kinderen die procesgerichte complimenten krijgen:
- durven meer te proberen
- gaan beter om met fouten,
- en ontwikkelen meer zelfvertrouwen in hun eigen aanpak

Complimenten en emoties
Complimenten zijn ook een manier om emoties te erkennen. “Wat lief dat je je zusje troostte” laat zien dat zorgzaam gedrag wordt gezien. Complimenten kunnen gevoelens versterken zoals trots, verbondenheid of rust.

Door ook aandacht te geven aan kwaliteiten als luisteren, helpen, vriendelijk zijn, leren kinderen dat emoties en gedrag waardevol zijn en niet alleen prestaties of cijfers.

Kinderen die regelmatig oprechte, gerichte complimenten krijgen, leren dat inzet ertoe doet. Ze bouwen vertrouwen op in wie ze zijn en in wat ze kunnen worden.